
Sisebenza ezindikimbeni eziyishumi zamalungelo edijithali
Isisekelo sethu sisekelwe ku-International Convention on the Rights of the Child, i-UN General Comment 25 mayelana namalungelo ezingane endaweni yazo yedijithali kanye Isimemezelo SaseYurophu Samalungelo Nezimiso ZedijithaliLezi yizihloko zethu eziyishumi.


Everybody
Ezweni ledijithali, bonke abantwana kanye nentsha kufanele bahlale bekwazi ukuhlanganyela ngaphandle kokushiywa ngaphandle.
Ukufinyelela konke. Indawo ephephile yedijithali kumele itholakale kuwo wonke umuntu.
Akukho ubumpofu. Uma ungenayo imali engaka, kufanele ukwazi nokufinyelela ku-inthanethi.
Ngaphandle kokukhubazeka. Uma ukhubazekile, kufanele ukwazi nokusebenza ku-inthanethi.
Akukho ukucwaswa. Ezweni ledijithali, wonke umuntu uyalingana. Akekho ongakuvala ngaphandle.

Amathuba
Ezweni ledijithali, bonke abantwana kanye nentsha kumele bahlale bekwazi ukuthuthuka kahle futhi banikezwe amathuba anele.
Ukufunda okuhle. Kumelwe ukwazi ukufunda kahle ezweni eliku-inthanethi nawe qonda kahle.
Zithuthukise. Kumelwe ukwazi ukuthuthukisa uzi-inthanethi ukuze ube nakho amathuba anele.
Ukuba nobuciko. Unelungelo lokudlala futhi ngokwedijithali futhi ube nobuciko.
Usizo olufanele. Abantu abadala kufanele bakusize ku-inthanethi, ikakhulukazi uma ubhekene nobunzima isikhathi.

Fair
Izwe ledijithali kumele libe lula ukuliqonda kubo bonke abantwana kanye nabantu abasha futhi izintshisekelo zabo kumele zize kuqala.
Izingane ezinesithakazelo. Unelungelo lokuthi intshisekelo ezweni ledijithali iyeza okokuqala.
Ulwazi olufanele. Ulwazi lwedijithali kumele lube kulungile futhi kufaneleka iminyaka yakho.
Ungaxhashazi. Ngisho noma uku-inthanethi, akekho kufanele akuxhaphaze noma akuhlukumeze ngokocansi.
Akukho ukuxhashazwa. Izinhlangano azikwazi ukukusebenzisa kabi ku-inthanethi ukuze bazuze bona.

Umbono
Ezweni ledijithali, bonke abantwana kanye nentsha kumele bakwazi ukuhlanganyela futhi bahlale bekwazi ukunikeza imibono yabo ngokuphephile.
Wonke umuntu uhlanganyela. Wonke umuntu unelungelo bahlanganyele ku-inthanethi futhi baveze imibono yabo.
Ukulalela kahle. Izinhlangano kumele futhi ukulalele uma uku-inthanethi.
Yenzani ndawonye. Izinhlangano zidinga ukukubandakanya uma bedala imidlalo eku-inthanethi, amawebhusayithi nezinhlelo zokusebenza.
Kumahhala ukwabelana. Ezweni eliku-inthanethi ukhululekile yabelana ngemibono yakho kanye nemicabango yakho.

Freedom
Ezweni ledijithali, bonke abantwana kanye nentsha kufanele bahlale bekhululekile ukucabanga, ukukholelwa nokwenza noma yini.
Ukukhululeka. Ungenza noma yini oyifunayo ezweni ledijithali, kodwa ngezinye izikhathi udinga isiqondiso.
Ngenhlonipho. Uhlonipha futhi ngamunye abanye ku-inthanethi, ngaphandle kwenzondo, ukuhlukumeza nobudlova.
Ungathonyi. Izinhlangano azikwazi ukukuthonya ngamabomu ngendlela ehlakaniphile yedijithali.
Isikhala sedijithali. Unelungelo lokuhlangana nabanye ku-inthanethi ngokusebenzisa, isibonelo, i-social imidiya, izinhlelo zokusebenza kanye nemidlalo.

Active
Ezweni ledijithali, bonke abantwana kanye nentsha kufanele bahlale bekwazi ukufunda kahle futhi babe nesikhathi esimnandi ngesikhathi sabo sokuphumula.
Esikoleni. Isikole kumele siqinisekise ukuthi kukhona indawo yokufunda yedijithali ephephile kwakho.
Isikhathi esikhululekile. Unelungelo lokuphumula ngedijithali ngemidlalo, ubuciko namasiko.
Ungagembuli. Awuvunyelwe ukugembula ku-inthanethi noma usebenze uma usemncane kakhulu.
Ngokuqondiswa. Abantu abadala kufanele bakwazi nokuqondisa ungaxhunyiwe ku-inthanethi ngendlela efanele.

Healthy
Izwe ledijithali kumele lihlale lihle empilweni yomzimba neyengqondo yabo bonke abantwana kanye nabantu abasha.
Ukunakekelwa okuhle. Ukuze kunakekelwe kahle, ulwazi mayelana nempilo yakho kumele lutholakale ku-inthanethi.
Ngokuthembana. Wonke umuntu kumele aphathe ngokwedijithali ulwazi mayelana nempilo yakho ngasese.
Ulwazi olufanele. Kumelwe kube nolwazi oluthembekile ku-inthanethi ukuze uphile impilo yakho.
Phumula ngokwanele. Ungahlali ngemuva kwesikrini sakho isikhathi eside isikhathi eside kakhulu futhi qiniseka ukuthi uyayithola ukuphumula okwanele, ukulala nokuzivocavoca.

Inqubomgomo
Ezweni ledijithali, kumele kuhlale kucacile kubo bonke abantwana kanye nabantu abasha ukuthi bahlala benobumfihlo obanele.
Ubuwena. Kusukela ekuzalweni kwakho unelungelo futhi igama lakho elisemthethweni ku-inthanethi.
Sebenzisa idatha. Qiniseka ukuthi uyazi ukuthi kwenziweni ngemininingwane yakho yomuntu siqu ku-inthanethi.
Qonda kahle. Ulwazi mayelana ne-inthanethi yakho ubumfihlo kumele bube lula ukubuqonda kwakho.
Lalela. Akekho ovunyelwe ukuzenza sengathi ungumuntu ungaxhunyiwe ku-inthanethi. Qaphela lokho okwenzayo yabelana ngawe.

Safe
Ezweni ledijithali, zonke izingane kanye nentsha kumele zihlale zivikelekile futhi zivikelekile ngokwanele.
Indawo ephephile. Unelungelo lokuthola idijithali ephephile umhlaba onesivikelo esanele.
Usizo olusengozini. Uma uhlangabezana nokuthile ku-inthanethi okuyingozi, kufanele uthole usizo ngokushesha.
Isivikelo esihle. Isivikelo esiku-inthanethi kumele sibe ngokuvumelana nalokho ongakwenza futhi baqonde.
Iminyaka yangempela. Izinhlangano kumele zihlole ubudala ku-inthanethi ukuze kukuvikele.

Rules
Ezweni ledijithali, wonke umuntu, kuhlanganise nezingane kanye nentsha, kumele ahlale ebhekene nayo yonke imithetho.
Ulimi olucacile. Amalungelo akho edijithali nawo kumele abe kuchaziwe kuwo wonke umuntu ku-inthanethi ku- ulimi oluqondakalayo.
Ungamangaleli ngamanga. Akumelwe bakumangalele ngamanga ngokusebenzisa amasu ahlakaniphile.
Akukho ukusebenza kwezingane. Izinkampani nazo azivunyelwe ukukuhlukumeza ku-inthanethi ngakho-ke ungakuvumeli ukuthi usebenzele bona.
Isijeziso esifanele. Uma wenza into engalungile ku-inthanethi, kufanele uthole isijeziso okufanele iminyaka yakho.


Funda kabanzi
Ulwazi mayelana namalungelo ezingane zedijithali kanye nombono ojwayelekile 25 we-UN.
Everybody
Amathuba
Fair
Umbono
Freedom
Active
Healthy
Inqubomgomo
Safe
Rules