Rekọja si akọkọ akoonu

A ṣe ìwádìí ní àwọn agbègbè agbègbè

Fífúnni ní òye nípa ẹ̀tọ́ àwọn ọmọdé oní-nọ́ńbà agbègbè

Àyẹ̀wò Ẹ̀tọ́ Ọmọdé Oní-nọ́ńbà yìí dá lórí Ọ̀rọ̀ Àpapọ̀ 25 ti Àjọ Àgbáyé. Gbogbo orílẹ̀-èdè àti nítorí náà gbogbo ìlú gbọ́dọ̀ tẹ̀lé gbogbo ẹ̀tọ́ àwọn ọmọdé; àti ní ayé oní-nọ́ńbà. A túmọ̀ ‘àkíyèsí’ kọ̀ọ̀kan sí ọ̀pọ̀ ìbéèrè fún ìjọba ìbílẹ̀ àti àjọ gbogbogbòò.

A ṣe àyẹ̀wò yìí láti fún ọ ní òye àkọ́kọ́ nípa ohun tí o rò pé ó jẹ́ ipò ẹ̀tọ́ àwọn ọmọdé ní ayé oní-nọ́ńbà ti agbègbè, ìlú tàbí abúlé ní orílẹ̀-èdè kan. Nípa ṣíṣe àyẹ̀wò náà, o lè mọ ohun tí ìjọba (ìlú) tàbí àjọ gbogbogbòò yẹ kí ó mú sunwọ̀n síi ní ti ẹ̀tọ́ àwọn ọmọdé ní ayé oní-nọ́ńbà. Àyẹ̀wò Ẹ̀tọ́ Ọmọdé Oní-nọ́ńbà yìí ní àwọn kókó mẹ́wàá àti ìbéèrè 40:

Ṣíṣàyẹ̀wò Ẹ̀tọ́ Ọmọ Oní-nọ́ńbà


GBOGBO EYAN

Nínú ayé oní-nọ́ńbà, gbogbo àwọn ọmọdé àti àwọn ọ̀dọ́ gbọ́dọ̀ lè kópa dáadáa. 

  • Ǹjẹ́ àwọn kọ̀mpútà, kọ̀mpútà alágbèéká àti/tàbí fóònù alágbéka tó pọ̀ tó wà fún gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín? 

  • Ṣé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín lè lo orí ayélujára tó, kódà bí wọn kò bá tilẹ̀ ní owó tó bẹ́ẹ̀? 

  • Ṣé gbogbo àwọn ọmọdé/àwọn ọ̀dọ́ tí wọ́n ní àléébù ní àyíká yín lè máa ṣiṣẹ́ lórí ayélujára tó bó ṣe yẹ nítorí, fún àpẹẹrẹ, àwọn ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù tí a ṣe àtúnṣe pẹ̀lú àwọn lẹ́tà ńlá tàbí fífetí sí ọ̀rọ̀? 

  • Ṣé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín ń ṣe ìtọ́jú wọn ní ọ̀nà kan náà ní ayé oní-nọ́ńbà ayélujára, ṣé gbogbo ènìyàn lè kópa lórí ayélujára láìsí ìṣòro àti ìyàsọ́tọ̀ kankan? 

ODDS

Nínú ayé oní-nọ́ńbà, gbogbo àwọn ọmọdé àti àwọn ọ̀dọ́ gbọ́dọ̀ ní agbára láti dàgbàsókè dáadáa. 

  • Ǹjẹ́ gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín lè kọ́ ẹ̀kọ́ tó ní ayélujára nígbà gbogbo, ṣé wọ́n sì máa ń lóye gbogbo ojú òpó wẹ́ẹ̀bù, àpù, ìkànnì àwùjọ àti àwọn eré dáadáa? 

  • Ǹjẹ́ gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín, nípasẹ̀ lílo àwọn ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù, àwọn àpù, àwọn ìkànnì àwùjọ àti àwọn eré, lè dàgbàsókè tó, ṣé wọ́n sì ní àwọn àǹfààní tó pọ̀ tó nítorí náà?

  • Ṣé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká rẹ lè ṣeré lórí ayélujára tó láti jẹ́ onímọ̀ nípa àwọn ojú òpó wẹ́ẹ̀bù, àwọn àpù, àwọn ìkànnì àwùjọ àti àwọn eré?

  • Ǹjẹ́ gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ tó wà ní àyíká yín ń ran àwọn àgbàlagbà lọ́wọ́ lórí ayélujára tó, pàápàá jùlọ tí wọ́n bá ń ní ìṣòro?

Itẹ

Ayé oni-nọmba gbọdọ rọrun lati loye fun awọn ọmọde ati awọn ọdọ ati pe awọn ohun ti wọn nifẹ si gbọdọ wa ni akọkọ nigbagbogbo. 

  • Ṣé o rò pé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká rẹ ló máa ń kọ́kọ́ wá sí ipò àkọ́kọ́ nígbà tí o bá wo ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù, ìkànnì àwùjọ, àwọn àpù àti àwọn eré tí wọ́n ń lò? 

  • Ṣé o rò pé gbogbo ìwífún lórí ayélujára lórí àwọn ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù, ìkànnì àwùjọ, àwọn àpù àti àwọn eré fún àwọn ọmọdé/àwọn ọ̀dọ́ ní àyíká rẹ péye tó, ó sì yẹ fún ọjọ́-orí wọn nígbà gbogbo? 

  • Ǹjẹ́ àwọn ọmọdé/àwọn ọ̀dọ́ ní àyíká rẹ ń ṣiṣẹ́ lórí ayélujára láìsí pé wọ́n ń fipá bá wọn lòpọ̀ tàbí wọ́n ń fipá bá wọn lòpọ̀ nípasẹ̀ àwọn ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù, àwọn ìkànnì àwùjọ, àwọn àpù tàbí àwọn eré? 

  • Ǹjẹ́ àwọn ọmọdé/àwọn ọ̀dọ́ ní àyíká yín lè lọ sí orí ayélujára láìsí pé àwọn àjọ ń lò wọ́n fún àǹfààní ara wọn?

OPIN

Nínú ayé oní-nọ́ńbà, gbogbo àwọn ọmọdé àti àwọn ọ̀dọ́ gbọ́dọ̀ ní àǹfààní láti kópa dáadáa kí wọ́n sì sọ èrò wọn láìléwu. 

  • Ṣé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká rẹ lè máa kópa lórí ayélujára nígbà gbogbo kí wọ́n sì máa sọ èrò wọn nípa àwọn ojú òpó wẹ́ẹ̀bù, ìkànnì àwùjọ, àwọn àpù tàbí àwọn eré?

  • Ṣé o rò pé àwọn àjọ orí ayélujára (àgbàlagbà) máa ń tẹ́tí sí èrò gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín nígbà gbogbo?

  • Ṣé o rò pé àwọn àjọ náà ní àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ tó láti kópa nínú àyíká rẹ nígbà tí wọ́n bá ń ṣẹ̀dá àwọn ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù, ìkànnì àwùjọ, àwọn àpù tàbí àwọn eré fún àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́?

  • Ṣé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín ló ní òmìnira tó láti máa sọ èrò àti èrò wọn nígbà gbogbo nípasẹ̀ àwọn ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù, ìkànnì àwùjọ, àwọn àpù tàbí àwọn eré?

AWỌN ỌRỌ

Nínú ayé oní-nọ́ńbà, gbogbo àwọn ọmọdé àti àwọn ọ̀dọ́ gbọ́dọ̀ ní òmìnira láti ronú, láti gbàgbọ́ àti láti ṣe ohunkóhun. 

  • Ṣé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín lè máa ṣe ohun tí wọ́n fẹ́ lórí ayélujára nígbà gbogbo, ṣé wọ́n sì ní ìtọ́sọ́nà tó láti ọ̀dọ̀ àwọn àgbàlagbà?

  • Ǹjẹ́ ọ̀wọ̀ tó tó wà lórí ayélujára fún gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín; láìsí ìkórìíra, ìfòòró tàbí ìhalẹ̀ ìwà ipá?

  • Ṣé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín lè máa ṣiṣẹ́ lórí ayélujára láìsí pé àwọn àjọ máa ń ní ipa lórí wọn ní ọ̀nà oní-nọ́ńbà tó gbọ́n?

  • Ṣé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín lè pàdé ara wọn lórí ayélujára tó láti fi hàn pé wọ́n wà níbẹ̀ nípasẹ̀ àwọn ojú òpó wẹ́ẹ̀bù, àwọn ìkànnì àwùjọ, àwọn àpù tàbí àwọn eré?

Iṣe

Nínú ayé oní-nọ́ńbà, gbogbo àwọn ọmọdé àti àwọn ọ̀dọ́ gbọ́dọ̀ ní àǹfààní láti gbádùn ara wọn kí wọ́n sì kọ́ ẹ̀kọ́ dáadáa. 

  • Ṣé o rò pé àwọn àyíká ẹ̀kọ́ oní-nọ́ńbà tó ní ààbò tó pọ̀ tó (àwọn ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù àti àwọn àpù) ní ilé-ìwé fún gbogbo àwọn ọmọdé/àwọn ọ̀dọ́ ní àyíká rẹ?

  • Ṣé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín lè sinmi dáadáa ní àkókò ìsinmi wọn nípa ṣíṣeré lórí ayélujára àti nípa ṣíṣe iṣẹ́ ọnà àti àṣà ní ẹ̀rọ ayélujára?

  • Ǹjẹ́ gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká rẹ lè máa ṣiṣẹ́ lórí ayélujára tó, láìsí tẹ́tẹ́ tàbí ṣíṣẹ́ lórí ayélujára nígbà tí wọ́n ṣì kéré jù?

  • Ṣé àwọn àgbàlagbà ló ń ṣe àbójútó gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ tó wà ní àyíká yín dáadáa, tí wọ́n sì ń tọ́jú wọn dáadáa lórí ayélujára?

OWO

Ayé oni-nọmba gbọdọ dara fun gbogbo awọn ọmọde ati awọn ọdọ fun ilera ọpọlọ ati ti ara wọn.

  • Ṣé ìwífún lórí ayélujára tó pọ̀ tó wà nípa ìlera gbogbo àwọn ọmọdé/àwọn ọ̀dọ́ ní agbègbè ìjọba yín, kí àwọn dókítà àgbà lè tọ́jú wọn dáadáa?

  • Ǹjẹ́ ìwífún nípa ìlera gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní agbègbè yín máa ń jẹ́ àṣírí tó péye nígbà gbogbo?

  • Ṣé ìwífún tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé tó wà lórí ayélujára fún gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní agbègbè ìjọba yín nípa ìlera ara àti ti ọpọlọ wọn?

  • Ṣé o rò pé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní agbègbè rẹ máa ń ronú tó nípa bí wọ́n ṣe máa ń lo àkókò tí wọ́n fi ń sinmi, sùn, àti ṣíṣí kiri tó?

AWỌN NIPA

Nínú ayé oní-nọ́ńbà, ó gbọ́dọ̀ hàn gbangba fún gbogbo àwọn ọmọdé àti àwọn ọ̀dọ́ pé ìpamọ́ tó wà. 

  • Ṣé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín ní agbára tó láti lo orúkọ wọn nígbà tí wọ́n bá ń ṣiṣẹ́ lórí ayélujára, láìsí pé àwọn ẹlòmíràn ń lo orúkọ yìí ní ọ̀nà tí kò tọ́?

  • Ǹjẹ́ gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín máa ń mọ̀ nípa ohun tí àwọn tó ni ojú òpó wẹ́ẹ̀bù, ìkànnì àwùjọ, àwọn àpù tàbí àwọn eré ń ṣe lórí ayélujára pẹ̀lú ìwífún ara ẹni wọn?

  • Ǹjẹ́ gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká rẹ lóye ìwífún nípa ìpamọ́ wọn tó nígbà tí wọ́n bá lo àwọn ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù, ìkànnì àwùjọ, àwọn àpù tàbí àwọn eré?

  • Ǹjẹ́ gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ tó wà ní àyíká yín máa ń mọ ohun tí wọ́n ń sọ nípa ara wọn lórí ayélujára, láìsí ìṣòro kankan?

Ailewu

Nínú ayé oní-nọ́ńbà, gbogbo àwọn ọmọdé àti àwọn ọ̀dọ́ gbọ́dọ̀ ní ààbò tó péye àti ààbò. 

  • Ṣé o rò pé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká rẹ ní ààbò tó tó lórí ayélujára àti pé àwọn ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù, àwọn àpù, àwọn ìkànnì àwùjọ àti àwọn eré wà ní ààbò nígbà gbogbo?

  • Ǹjẹ́ gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín máa ń rí ìrànlọ́wọ́ tó tó lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ tí wọ́n bá ní ìrírí ohun kan tí kò dùn mọ́ni tàbí tí ó léwu lórí ayélujára?

  • Ṣé o rò pé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká rẹ máa ń lóye ààbò lórí ayélujára lórí àwọn ojú òpó wẹ́ẹ̀bù, àwọn ìkànnì àwùjọ, àwọn àpù àti àwọn eré dáadáa, wọ́n sì tún lè lò ó dáadáa?

  • Ǹjẹ́ àwọn àjọ máa ń ṣàyẹ̀wò ọjọ́ orí àwọn ọmọdé/àwọn ọ̀dọ́ ní àyíká yín dáadáa kí wọ́n lè dáàbò bo àwọn ọmọdé/àwọn ọ̀dọ́ dáadáa?

ofin

Nínú ayé oní-nọ́ńbà, gbogbo ènìyàn, títí kan gbogbo àwọn ọmọdé àti àwọn ọ̀dọ́, gbọ́dọ̀ máa bá gbogbo ẹ̀tọ́ àti òfin lò dáadáa. 

  • Ṣé o rò pé a ti ṣàlàyé ẹ̀tọ́ oní-nọ́ńbà gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká rẹ dáadáa ní èdè tí ó yéni nípasẹ̀ àwọn ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù, àwọn ìkànnì àwùjọ tàbí àwọn àpù,…?

  • Ṣé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká yín ní ààbò tó láti dẹ́kun ẹ̀sùn èké nítorí pé wọ́n ń lo àwọn ọ̀nà ọgbọ́n?

  • Ṣé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ tó wà ní àyíká yín máa ń ní ààbò tó tó láti dènà ìlòkulò lórí ayélujára láti ọ̀dọ̀ àwọn ilé iṣẹ́ nítorí pé wọ́n fipá mú wọn ṣiṣẹ́, fún àpẹẹrẹ?

  • Ṣé o rò pé gbogbo àwọn ọmọdé/ọ̀dọ́ ní àyíká rẹ, tí wọ́n bá ṣe ohun tí kò tọ́ lórí ayélujára, ni a máa fi ìyà jẹ ní ọ̀nà tí ó bá ọjọ́ orí wọn mu?

Ṣawari Ṣayẹwo wa fun awọn olupilẹṣẹ

Nínú yàrá wa, a lo àyẹ̀wò ẹ̀tọ́ ọmọdé pàtàkì fún àwọn olùgbékalẹ̀ ọ̀dọ́.