
Ithini imeko yamalungelo abantwana edijithali?
Kule Digital Child Rights Monitor sinika ulwazi ngendlela iKomiti ye-UN yamaLungelo oMntwana (i-CRC) ejongene ngayo namalungelo omntwana edijithali kwiZimvo zayo zokuGqibela ze-2025 malunga ne-Indonesia. Isikali esiphambili sibonisa indlela i-CRC egxininisa ngayo umba kwiingcebiso zayo - okukhona amanqaku aphezulu, kokukhona ingxaki inkulu okanye inzima ngakumbi. Esi sikali sinceda ekuqondeni ukuba zeziphi izinto zamalungelo omntwana edijithali i-CRC ezibona zingxamisekile kwaye apho i-Indonesia ijongene khona nemingeni yayo emikhulu. Ukuba ilizwe lifumana amanqaku aphantsi angundoqo akuthethi ukuba ilizwe lenza okulungileyo, kuthetha nje ukuba i-CRC ayizange ithethe nto ngayo.
isishwankathelo

Priority
Ukufikelela kwiDijithali kunye nokuThatha inxaxheba (10) yeyona nto ixhalabisa kakhulu amalungelo abantwana edijithali e-Indonesia. I-CRC ibonisa ukungalingani okuqhubekayo ekufikeleleni, ukubandakanywa, kunye namathuba okuba abantwana babandakanyeke kwi-intanethi ngendlela enentsingiselo.
Iziseko zophuhliso kunye nomthamo (8) ikwafumana amanqaku aphezulu, nto leyo ebonisa imingeni yenkqubo yokulungela ubuchwepheshe, uqhagamshelo, kunye nokukwazi ukusebenza kwezikhungo ezifuna isenzo sesizwe esidibeneyo.

Priority
Ukhuseleko kunye noKhuseleko kwi-Intanethi (3) ifumana amanqaku aphambili aphakathi, nto leyo ebonisa ukuba amanyathelo okuthintela, uxanduva lweqonga, kunye neenkqubo zokunika ingxelo ziyajongwa kodwa azikabi nganelanga.
Ubundlobongela kunye nokuxhaphaza kwi-intanethi (3) Kwakhona yingxaki ephakathi, nto leyo ebonisa iingozi eziqhubekayo ezinxulumene nomxholo onobungozi, ukulungiswa kwe-intanethi, kunye nokuxhaphaza okufuna ukujongwa rhoqo kunye nokhuseleko oluqinileyo.

Priority
Impilo yedijithali kunye nokuphila kakuhle (1) ivela rhoqo, nto leyo ebonisa ukuba imiba efana nexesha lesikrini, umlutha wokudlala imidlalo, kunye nefuthe lempilo yengqondo ifumana ingqwalasela encinci kuvavanyo lwe-CRC lwase-Indonesia.
Ubumfihlo kunye noKhuseleko lweDatha (0) akukhankanywanga, nto leyo ebonisa ukungabikho kweenkxalabo ezibhaliweyo malunga nokuphathwa kwedatha yabantwana, ukugadwa, okanye ukukhuselwa kobumfihlo kwi-intanethi—okunokwenzeka ukuba kubonisa indawo engabonakaliyo kunokuba kungabikho mngcipheko.
Isishwankathelo semixholo

- Ukufikelela kwiDijithali kunye nokuThatha inxaxheba
- Impilo yedijithali kunye nokuphila kakuhle
- Iziseko zophuhliso kunye nomthamo
- Ukhuseleko kunye noKhuseleko kwi-Intanethi
- UBucala kunye noKhuseleko lweDatha
- Ubundlobongela kunye nokuxhaphaza kwi-Intanethi
Iingqwalasela zokugqibela zaseIndonesia zibonisa ukuba Ukufikelela kwiDijithali kunye nokuThatha inxaxheba kwaye Iziseko zophuhliso kunye nomthamo zilawula imeko-bume yemixholo, zigxininisa imingeni emikhulu yesizwe malunga nonxibelelwano, ukubandakanywa kwedijithali, kunye neenkqubo ezifunekayo ukuxhasa abantwana kwi-intanethi. Ukhuseleko kunye noKhuseleko kwi-Intanethi kwaye Ubundlobongela kunye nokuxhaphaza kwi-Intanethi zibonakala rhoqo kodwa ngokungxamisekileyo okuphakathi, nto leyo ebonisa ukuba iingozi ezifana nomxholo onobungozi, amaqonga angakhuselekanga, kunye nokuxhaphazwa kwi-intanethi ziyaqatshelwa kodwa azikajongwa ngokupheleleyo. Impilo yedijithali kunye nokuphila kakuhle ifumana ingqwalasela encinci, nto leyo ebonisa ukuba ixesha lokubukela isikrini, umlutha, kunye nempembelelo kwimpilo yengqondo azibonwa ngokubanzi kuvavanyo lwe-CRC. UBucala kunye noKhuseleko lweDatha akukho kwaphela kule datha, nto leyo ebonisa ukuba kukho ukungalungi okukhulu ekubhaleni indlela ulwazi lwabantwana oluphathwa kwaye lukhuselwe ngayo kwiindawo zedijithali.
Ukufikelela kwidijithali kunye nokuthatha inxaxheba

- Ukufikelela kubantwana abakhubazekileyo
- Ukuthatha inxaxheba kwabahlali ngeendlela zedijithali
- Ulwahlulo lwedijithali
- E-learning
- Izibonelelo ze-IT
Ukufikelela kubantwana abakhubazekileyo ifumana ingqwalasela encinci kuphela, ebonakala kumanqaku ayo angxamisekileyo, nto leyo ebonisa ukuba amanyathelo okubandakanya la maqela awagxininiswa kakhulu. Ukuthatha inxaxheba kwabahlali ngeendlela zedijithali kwaye akukho nto ikhankanywayo. Ngokwahlukileyo koko, Ulwahlulo lwedijithali, E-Learning, yaye Izibonelelo ze-IT Zonke ziphezulu, nto leyo ebonisa ukuba iHonduras ijongene nemingeni eqhubekayo yenkqubo malunga nonxibelelwano, ukulungela idijithali, kunye nokufikelela ngokulinganayo kwimfundo ekwi-intanethi. Amanqanaba angxamisekileyo alinganayo kwezi ndawo zintathu abonisa ukuba yimiba edibeneyo efuna utyalo-mali ngaxeshanye kunye nokugxila kwimigaqo-nkqubo. Ngokubanzi, idatha ibonisa ukuba imeko-bume yamalungelo abantwana edijithali eHonduras ibunjwe kakhulu yimiqobo yesakhiwo yokufikelela nokufunda, endaweni yeenkxalabo ezinxulumene nomxholo okanye ukhuseleko.
Iziseko zophuhliso kunye nomthamo

- Iinkqubo zedijithali
- Imithetho yolwaphulo-mthetho lwe-intanethi kunye nokhuseleko lwe-intanethi
- Uqeqesho lweengcali kwizenzo zolwaphulo-mthetho ezikwi-intanethi
Iinkqubo zedijithali bafumana amanqaku angxamisekileyo aphezulu, nto leyo ebonisa ukuba ukusebenza kwenkqubo, ukuthembeka, kunye neziseko zedijithali zezona ngxaki zinzima kakhulu kule meko. Imithetho yolwaphulo-mthetho lwe-intanethi kunye nokhuseleko lwe-intanethi bonisa ungxamiseko oluphakathi, nto leyo ebonisa ukuba nangona kukho imithetho, kusafuneka ukuqinisa nokuqinisekisa ukuba abantwana bakhuselekile kwi-intanethi. Uqeqesho lweengcali lufumana amanqaku aphantsi, ukugxininisa ugxininiso oluncinci ekwakheni izakhono kunye namandla abo banoxanduva lokukhusela ngedijithali. Ngokubanzi, idatha ibonisa ukugxila okukhulu kwizikhewu zobuchwepheshe, ngaphandle kwengqwalasela ingako kubuchule babantu kunye nokunyanzeliswa kwemithetho.

Impilo yedijithali kunye nokuphila kakuhle
Iimpembelelo zempilo yengqondo zifumana amanqaku ongxamiseko kuphela, icebisa ukuba impilo-ntle yengqondo kunye nemingcipheko enxulumene nayo yeyona nto iphambili exhalabisayo kwidijithali echongiweyo kule datha. Imidlalo kunye nokulutha kwi-intanethi, kunye neenkonzo zenkxaso kunye nokuvuselelwa, azibonisi kungxamiseko olurekhodiweyo, nto leyo ebonisa ukuba le miba ayizange igxininiswe okanye yayingenabo ubungqina obaneleyo bokubekwa phambili. Ngokubanzi, idatha ibonisa ingqwalasela encinci kwimpilo yengqondo, kunye nezinye iindawo ezifumana ingqwalasela encinci okanye ezingafumani ngqwalasela ingako.

Ukhuseleko kunye nokhuseleko kwi-intanethi
Ukukhusela imigaqo-nkqubo kunye noxanduva kwimidiya yedijithali yeyona nto ingxamisekileyo, nto leyo ebonisa ukuba kufuneka izikhokelo zokhuseleko eziqinileyo kunye nezakhiwo ezicacileyo zoxanduva. Iiphulo zokwazisa malunga nokusetyenziswa kwe-intanethi ngokukhuselekileyo zibonisa ungxamiseko oluphakathi, nto leyo ebonisa indawo yokuphucula imfundo yoluntu kunye nemizamo yokuthintela. Iindlela zezikhalazo kunye nengxelo azifumani manqaku angxamisekileyo, nto leyo ethetha ukuba azizange zigqanyiswe njengengxaki okanye zisenokuba zisebenza ngokwaneleyo kwimeko yangoku.

Ubumfihlo kunye nokhuseleko lwedatha
Ubumfihlo kunye nokukhuselwa kwedatha akubonisi manqaku angxamisekileyo arekhodiweyo, okubonisa ukuba le ngxaki ayizange iphakanyiswe ngokucacileyo okanye ibhalwe phantsi kwizixhobo ezikhoyo. Ukungabikho kwedatha akuthethi ukuba loo mbandela awubalulekanga, kuthetha ukuba kukho ingxelo encinci, izikhewu ekubekweni esweni, okanye ukungabikho kwesalathiso esicacileyo kumaxwebhu emithombo. Ngenxa yoko, akukacaci ukuba idatha yabantwana, iingozi zobumfihlo kwi-intanethi, okanye iinkxalabo zokubeka esweni zijongwa njani ngokoqobo.

Ubundlobongela kunye nokuxhaphaza
Ukuxhatshazwa ngokwesondo kwi-intanethi kunye ne-CSAM yingongoma ekuphela kwayo enamanqaku angxamisekileyo aphawulekayo, nto leyo ebonisa ukuba le ngxaki imele umngcipheko oyintloko wedijithali ofuna ingqwalaselo. Ukuxhatshazwa kwi-intanethi, ubundlobongela obucalucalulayo, kunye nokurhweba/ukuxhaphaza zonke zinqaku le-zero, nto leyo ebonisa ukuba azizange zibekwe njengeengxaki kuvavanyo olukhoyo. Ngokubanzi, idatha ikhomba ekugxininisweni okuncinci kwingozi enye ebalulekileyo ngelixa ezinye iintlobo zobundlobongela kwi-intanethi zibonakala zingachazwanga okanye zingajongwanga.
Iingqwalasela zokuGqibela CRC
- “Qhubeka nokuphucula ukubandakanywa kwedijithali kubantwana abakwiimeko ezihlwempuzekileyo, kuquka nabantwana abahlala kwiindawo zasemaphandleni nabantwana abakhubazekileyo, kunye nokukhuthaza ukulingana kunye nokufikeleleka kweenkonzo ze-intanethi kunye nokunxibelelana;”
- “IKomiti ikhuthaza iQela leSizwe: Ukuphucula amandla enkqubo yolawulo lwamatyala, iNkqubo yoLwazi olukwi-Intanethi yoKhuselo lwaBasetyhini naBantwana, ukuba ilandelele ngokufanelekileyo amatyala ngamanye, ingakumbi lawo abandakanya ukufikelela kunye neziphumo zeenkonzo zokuvuselela nokubuyisela amatyala;”
- “Ngelixa siqaphela ukwamkelwa koMthetho Nombolo 1/2024 ofuna ababoneleli ngeenkqubo ze-elektroniki ukuba bamisele iindlela zokukhusela abantwana abasebenzisa okanye abafikelela kwiinkqubo ze-elektroniki,”
- “Ukuphucula ulwazi lokufunda nokubhala ngedijithali, ulwazi kunye nezakhono zabantwana, ootitshala kunye neentsapho, kuquka nokufaka ulwazi lokufunda nokubhala ngedijithali kwiikharityhulam zesikolo, ukukhusela abantwana kulwazi kunye nezixhobo eziyingozi kwimpilo-ntle yabo;”
- "Yila imithetho kunye nemigaqo-nkqubo yokukhusela ukukhusela amalungelo kunye nokhuseleko lwabantwana kwindawo yedijithali."
- “Qhubeka uqinisa amanyathelo okuvala umahluko wedijithali kwimfundo ngokuqinisekisa ukufikelela ngokulinganayo kumbane, uqhagamshelo lwe-intanethi, kunye nezixhobo zokufunda zedijithali kubo bonke abantwana, ingakumbi abo bakwiindawo ezikude nezingenazo iinkonzo, kwaye uqinise ulungelelwaniso kunye nokwakhiwa kwamandla kubafundisi-ntsapho nabaphathi beMadrasa, ingakumbi kumaziko alawulwa ngasese, ukuze baphumeze ngempumelelo amaqhinga okufunda edijithali;”
- “IKomiti iqaphela ukwamkelwa koMgaqo kaRhulumente uNombolo 59/2019 woQhagamshelwano loKhuseleko lwaBantwana, ojolise ekukhuthazeni ukusebenzisana kuzo zonke iziko, ukwenza lula ukuqokelelwa kwedatha nokuqinisa imizamo yokuzalisekisa amalungelo abantwana kunye nokukhuselwa okukhethekileyo, kwaye ibongoza iQela likaRhulumente ukuba liqinisekise ukuba uMphathiswa woXhotyiso lwaBasetyhini kunye noKhuselo lwaBantwana unegunya elicacileyo kunye negunya elaneleyo kunye nezixhobo zokulungelelanisa nokwenza yonke imisebenzi enxulumene nokuphunyezwa kweSivumelwano kumanqanaba ahlukeneyo, esizwe, ephondo nawasekuhlaleni.”
- “Yamkela indlela esekwe kumalungelo abantwana ekusekweni kohlahlo-lwabiwo mali lukaRhulumente ngokusebenzisa inkqubo yokulandelela eqhutywa yidatha yokwabiwa nokusetyenziswa kwezixhobo zabantwana kulo lonke uhlahlo-lwabiwo mali kunye nophuhliso lovavanyo lwempembelelo kwindlela utyalo-mali kulo naliphi na icandelo olunokukhonza ngayo iimfuno zomntwana;”
- “IKomiti iqaphela amanyathelo athathiweyo okulungelelanisa ulawulo lwedatha ngeMimiselo kaMongameli uNombolo 39/2019 kwidatha edibeneyo yase-Indonesia kunye noNombolo 62/2019 kwiSicwangciso seSizwe sokuKhawulezisa uLawulo lwaBantu kunye noPhuhliso lweeNkcukacha-manani ezibalulekileyo.”
- “IKomiti ibongoza iQela leSizwe ukuba lizalisekise uxanduva lwalo lokunika ingxelo phantsi kweProtocol yoKhetho malunga nokubandakanyeka kwabantwana kwimfazwe exhobileyo kunye neProtocol yoKhetho malunga nokuthengiswa kwabantwana, ukuthengisa ngomzimba kwabantwana kunye nephonografi yabantwana, njengoko iingxelo ezifanelekileyo zishiywe lixesha ukusukela nge-24 kaSeptemba 2014.”

Indoneshiya
2025


Inethiwekhi Yamalungelo Abantwana Yedijithali
Ngaba unomdla wokusebenza nathi ngamalungelo abantwana edijithali kwilizwe lakho? Joyina nathi.