Ipai vana nevechidiki mukana wekutaura!
Zvichibva pa network yedu (yevechidiki) uye vana vese nevechidiki vanotora chikamu muzvirongwa zvedu, tiri kuvaka Digital Child Rights Panel. Munyika imwe neimwe tinosimbisa hukama pakati pedzidzo, masangano emagariro evanhu nevashandi vari mukati mehurumende yemuno. Vana vari pakati pemakore gumi negumi nemasere vanopa pfungwa dzavo, zvido zvavo uye mhinduro dzavo nezvehupenyu hwavo hwedhijitari. Tinovapa izwi!
Panera reDhijitari reKodzero dzeVana
Uyu muenzaniso wezvinotaurwa nevana nevechidiki vekuDutch nezvehupenyu hwavo hwedhijitari:
Vana vazhinji nevechidiki muNetherlands vanotenda kuti vanogara vaine mukana wakakwana wekuwana ruzivo rwakakwana nezvenzvimbo yedhijitari. Izvi hazvishande kune wese munhu! Zvinofadza kunzwa kuti vana nevechidiki vanowanzo dzidza zvakakwana uye kunakidzwa nehupenyu hwavo hwedhijitari. Vanotendawo kuti nekuda kwenyika yedhijitari vanogona kukura zvakanaka uye kuwana mikana yakakwana. Saka zvakakosha kusimbisa kuti nyika yedhijitari yakanaka kuvana nevechidiki, kunyangwe zvinhu zvakawanda zvichifanira kuvandudzwa!
Vana vazhinji muNetherlands vanoratidza kuti havanzwi vakachengeteka munyika yedhijitari uye vanotambura nekushungurudzwa kwekuchengetedzwa kwavo kwepachivande. Semuenzaniso, vana nevechidiki vanowana ruzivo rwakawanda rusina kururama uye rusina kukodzera paindaneti uye vanowanzonzwa kuti vanopedza nguva yakareba vari pamberi pechidzitiro chavo. Mamwe matambudziko anowanzo sangana nevana nevechidiki paindaneti ane chekuita nekushungurudzwa pabonde kana kugamuchira mameseji epabonde nekupomerwa nhema. Zvinonetsa kuti, maererano nevana nevechidiki vazhinji, hupenyu hwedhijitari hahuna kugara hwakanaka pahutano hwavo (hwepfungwa).
Vana nevechidiki vakawanda muNetherlands vanoona kuti havawanzonzwisisa zviri nyore mamiriro edhijitari. Vanoona kuti zvido zvavo hazvisirizvo zvinonyanya kukosha. Zvinosuwisa kuti boka guru revana nevechidiki vanonzwawo kuti havawanzo sununguka kufunga, kutenda uye kuita zvese zviri munyika yedhijitari.
Vana nevechidiki muNetherlands vane ruzivo rwakasiyana-siyana paindaneti kana zvasvika pakutaura (zvakachengeteka) mafungiro avo. Kune rumwe rutivi, vanowanzoratidza kuti havasi kunzwiwa uye kune rumwe rutivi, zvinowanzoitika kuti vanopinda mumatambudziko nekuda kwekusateerera kwavo nekupa mafungiro avo. Chekupedzisira, zvinoshamisa kuti vana nevechidiki havazivi mitemo iri munharaunda yedhijitari zvakakwana uye havateveri mitemo nguva dzose. Munyika yedhijitari havana kodzero chete, asiwo vane mitoro.
Iri ndiro dambudziko redu
Vabereki, vachengeti, vadzidzisi nenyanzvi havanyatsozivi nezvezviitiko zvakaipa zvinosangana nevana paindaneti uye havateereri zvakanaka uye nemaumbirwo azvo kune pfungwa nemhinduro dzevana nevechidiki nezvekuvandudza mamiriro edhijitari. Senyika dziri nhengo dzeUN, saka hatitevedzere zvakakwana chikamu chakakosha cheGeneral Comment 25 yeUnited Nations kana zvasvika kune:
Kuremekedza maonero emwana
"Nyika iri nhengo inofanira kuita kuti vana vazive zviri nani nezvezvishandiso zvedhijitari kuti vataure mafungiro avo uye vasimudzire mukana wekuzviona, uye kupa vana kudzidziswa nerutsigiro rwekutora chikamu zvakaenzana nevanhu vakuru, kana zvichidikanwa vasingazivikanwe, kuitira kuti vagone kutora chikamu zvinobudirira munzira yekudzivirira kodzero dzavo, mumwe nemumwe uye seboka."
Mukugadzira mitemo, marongero, mapurogiramu, masevhisi uye kudzidziswa kwekodzero dzevana maererano nenyika yedhijitari, nyika iri nhengo inofanira kubatanidza vana vese uye kuteerera zvavanoda uye kupa pfungwa dzavo dzakakodzera. Inofanira kuona kuti vanopa masevhisi edhijitari vanobatanidzwa nevana, kushandisa dziviriro dzakakodzera uye kufunga nezvemaonero evana pavanenge vachigadzira zvigadzirwa nemasevhisi.
Nyika iri nhengo inokurudzirwa kushandisa nharaunda yedhijitari kubvunza vana maonero avo pamusoro pemitemo yakakodzera, yekutonga nedzimwe nzira uye kuona kuti maonero avo anotorwa zvakakomba uye kuti kutora chikamu kwevana hakugumisi mukutarisa zvisina kufanira kana kuunganidzwa kwedata zvinotyora kodzero yavo yekuvanzika, rusununguko rwekufunga uye maonero. Inofanira kuve nechokwadi chekuti maitiro ekupa mazano anosanganisira vana vasina mukana wekushandisa tekinoroji kana vasina hunyanzvi hwekuishandisa.
Puratifomu yekutora chikamu
Tarisa chikuva chedu cheChild Rights Play chine mafomu akasiyana ePanel evana nevechidiki.