
Hana mākou ma nā kumumanaʻo kuleana kikohoʻe he ʻumi
Ua hoʻokumu ʻia kā mākou kahua ma ka International Convention on the Rights of the Child, ka UN General Comment 25 e pili ana i nā pono o nā keiki i ko lākou wahi kikohoʻe a me ka Hoʻolaha ʻEulopa e pili ana i nā pono kikohoʻe a me nā kumuʻO kēia kā mākou mau kumuhana he ʻumi.


ʻO nā mea a pau
Ma ke ao kikohoʻe, pono e hiki i nā keiki a me nā ʻōpio ke komo mau me ka ʻole o ka haʻalele ʻia.
Loaʻa nā mea āpau. He wahi kikohoʻe palekana pono e loaʻa i nā mea āpau.
ʻAʻohe ʻilihune. Inā ʻaʻohe āu kālā nui, pono ʻoe e hiki ke komo ma ka pūnaewele.
Me ke kīnā ʻole. Inā he kīnā kou, pono ʻoe e hiki ke hana ma ka pūnaewele.
ʻAʻohe hoʻokae. I ke ao kikohoʻe, ua like nā kānaka a pau. ʻAʻohe mea hiki ke pani iā ʻoe.

Nā manawa
Ma ke ao kikohoʻe, pono e hiki i nā keiki a me nā ʻōpio ke ulu maikaʻi a hāʻawi ʻia i nā manawa kūpono.
Maikaʻi ke aʻo ʻana. Pono ʻoe e hiki ke aʻo maikaʻi ma kahi honua pūnaewele āu e hana pū ai hoʻomaopopo maikaʻi.
E hoʻomohala iā ʻoe iho. Pono ʻoe e hiki ke hoʻomohala iā ʻoe iho ma ka pūnaewele i mea e loaʻa ai nā manawa kūpono kūpono.
Ke noʻeau. Loaʻa iā ʻoe ke kuleana e pāʻani pū kekahi ma ke ʻano kikohoʻe a e noʻonoʻo.
Kōkua kūpono. Pono nā mākua e kōkua iā ʻoe ma ka pūnaewele, ʻoiai inā ʻoe e paʻakikī nei manawa.

maikai
Pono e maʻalahi ka hoʻomaopopo ʻana i ke ao kikohoʻe no nā keiki a me nā ʻōpio a pono e kau mua ʻia ko lākou mau pono ponoʻī.
Nā keiki hoihoi. Loaʻa iā ʻoe ke kuleana e hāʻawi i kāu hiki mai ka hoihoi i ka honua kikohoʻe ka mua.
ʻIke kūpono. Pono ka ʻike kikohoʻe pololei a kūpono hoʻi i kou mau makahiki.
Mai hoʻoweliweli. ʻOiai inā ʻoe ma ka pūnaewele, ʻaʻohe mea pono e hoʻoweliweli a hana ʻino paha iā ʻoe ma ke ʻano moekolohe.
ʻAʻohe hana ʻino. ʻAʻole hiki i nā hui ke hoʻohana hewa iā ʻoe ma ka pūnaewele no ko lākou makemake ponoʻī.

manao
Ma ke ao kikohoʻe, pono e hiki i nā keiki a me nā ʻōpio ke komo a hiki ke hāʻawi mau i ko lākou manaʻo me ka palekana.
Komo nā kānaka a pau. Loaʻa i nā kānaka a pau ke kuleana e e komo ma ka pūnaewele a hōʻike i ko lākou manaʻo ponoʻī.
Ke hoʻolohe pono nei. Pono nō hoʻi nā hui e hoʻokō maoli i nā e hoʻolohe iā ʻoe ke kau ʻoe ma ka pūnaewele.
E hana pū. Pono nā hui e hoʻokomo iā ʻoe i ka wā e hana ai lākou i nā pāʻani pūnaewele, nā pūnaewele a me nā polokalamu.
Manuahi ke kaʻana like. Ma ke ao pūnaewele ua noa ʻoe e e kaʻana like i kou manaʻo a me kou mau manaʻo.

ku okoa ana
Ma ke ao kikohoʻe, pono nā keiki a me nā ʻōpio e kūʻokoʻa i ka noʻonoʻo, ka manaʻoʻiʻo a me ka hana i kekahi mea.
Ke kūʻokoʻa nei. Hiki iā ʻoe ke hana i nā mea āu e makemake ai ma ke ao kikohoʻe, akā i kekahi manawa pono ʻoe i ke alakaʻi.
Me ka mahalo. He mahalo nō hoʻi kou i kēlā me kēia nā mea ʻē aʻe ma ka pūnaewele, me ka ʻole o ka inaina, ka hoʻoluhi a me ka hana ʻino.
Mai hoʻohuli. ʻAʻole paha e hoʻopilikia nā hui e hoʻohuli me ka manaʻo iā ʻoe ma ke ʻano kikohoʻe akamai.
Ka lewa kikohoʻe. Loaʻa iā ʻoe ke kuleana e hālāwai me nā poʻe ʻē aʻe ma ka pūnaewele ma o, no ka laʻana, ka nohona nā pāpaho, nā polokalamu kamepiula a me nā pāʻani.

ʻeleu
Ma ke ao kikohoʻe, pono e hiki i nā keiki a me nā ʻōpio ke aʻo maikaʻi a loaʻa pū kekahi manawa leʻaleʻa i ko lākou manawa kaʻawale.
Ma ke kula. Pono ke kula e hōʻoia aia kahi kaiapuni aʻo kikohoʻe palekana nāu.
Manawa kaʻawale. Loaʻa iā ʻoe ke kuleana e hoʻomaha ma ke ʻano kikohoʻe me nā pāʻani, nā hana noʻeau a me ka moʻomeheu.
Mai piliwaiwai. ʻAʻole ʻae ʻia ʻoe e piliwaiwai ma ka pūnaewele a i ʻole ka hana inā he ʻōpiopio loa ʻoe.
Me ke alakaʻi. Pono nō hoʻi nā mākua e hiki ke alakaʻi ʻoe ma ka pūnaewele ma ke ala kūpono.

ola
Pono ka honua kikohoʻe e maikaʻi mau no ke olakino kino a me ka noʻonoʻo no nā keiki a me nā ʻōpio.
Mālama maikaʻi. I mea e mālama pono ai iā ʻoe, pono e loaʻa ka ʻike e pili ana i kou olakino ma ka pūnaewele.
Me ka hilinaʻi. Pono nā kānaka a pau e mālama i nā mea kikohoʻe ʻike e pili ana i kou olakino me ka hūnā.
ʻIke pololei. Pono ka ʻike hilinaʻi ma ka pūnaewele no kou olakino.
Hoʻomaha lawa. Mai noho ma hope o kāu pale no ka manawa lōʻihi lōʻihi loa a e hōʻoia e loaʻa iā ʻoe ka lawa ʻana o ka hoʻomaha, ka hiamoe a me ka hoʻoikaika kino.

Kulekele
Ma ke ao kikohoʻe, pono e maopopo mau i nā keiki a me nā ʻōpio a pau he lawa ko lākou pilikino.
ʻIke ponoʻī. Mai ka hānau ʻana mai, ua kuleana ʻoe kou inoa kūhelu ma ka pūnaewele.
E hoʻohana i ka ʻikepili. E hōʻoia ua ʻike ʻoe i ka mea i hana ʻia me kāu ʻikepili pilikino ma ka pūnaewele.
E hoʻomaopopo pono. ʻIke e pili ana i kāu pūnaewele pono e maʻalahi ke hoʻomaopopo i ka pilikino nāu.
E hoʻolohe pono. ʻAʻole ʻae ʻia kekahi e hoʻohālike iā ia iho ʻoe ma ka pūnaewele. E makaʻala i kāu mea e hana ai e kaʻana like e pili ana iā ʻoe iho.

maluhia
Ma ke ao kikohoʻe, pono e palekana mau ʻia nā keiki a me nā ʻōpio.
Kaiapuni palekana. Loaʻa iā ʻoe ke kuleana i kahi kikohoʻe palekana ke ao nei me ka palekana kūpono.
Kōkua i ka wā pilikia. Inā loaʻa iā ʻoe kekahi mea weliweli ma ka pūnaewele, pono ʻoe e kiʻi kōkua koke.
Palekana maikaʻi. Pono ka palekana pūnaewele kūlike me ka mea hiki iā ʻoe a hoʻomaopopo
Makahiki maoli. Pono nā hui e nānā i kāu makahiki ma ka pūnaewele e pale aku iā ʻoe.

rula
Ma ke ao kikohoʻe, pono nā kānaka a pau, me nā keiki a me nā ʻōpio, e mālama i nā lula a pau.
ʻŌlelo maopopo. Pono nō hoʻi kāu mau kuleana kikohoʻe ua wehewehe ʻia i nā mea a pau ma ka pūnaewele ʻōlelo hiki ke hoʻomaopopo ʻia.
Mai hoʻopiʻi wahaheʻe. ʻAʻole pono lākou e hoʻopiʻi wahaheʻe iā ʻoe ma ka hoʻohana ʻana i nā ʻenehana akamai.
ʻAʻohe hana keiki. ʻAʻole ʻae ʻia nā ʻoihana e hana ʻino iā ʻoe ma ka pūnaewele a no laila mai ʻae iā ʻoe e hana no lākou.
Hoʻopaʻi kūpono. Inā hana hewa ʻoe ma ka pūnaewele, pono ʻoe e loaʻa i kahi hoʻopaʻi kūpono i kou mau makahiki.


heluhelu hou
ʻIke e pili ana i nā pono o nā keiki kikohoʻe a me ka Manaʻo Laulā 25 o ka UN.
ʻO nā mea a pau
Nā manawa
maikai
manao
ku okoa ana
ʻeleu
ola
Kulekele
maluhia
rula