E lele i ka papa kuhikuhiE maʻiʻo

Nānā iā Malekia

He aha ke kūlana o nā pono o nā keiki kikohoʻe?

Ma kēia Digital Child Rights Monitor, hāʻawi mākou i ka ʻike pehea i kamaʻilio ai ke Komite UN no nā Pono o ke Keiki (CRC) i nā pono o nā keiki kikohoʻe ma kāna 2026 Concluding Observations on Maldives. Hōʻike ka unahi wikiwiki i ke ʻano o ka ikaika o ka CRC e hōʻike ana i kahi pilikia i kāna mau ʻōlelo paipai - ʻo ke kiʻekiʻe o ka helu, ʻo ka nui a ʻoi aku paha ka paʻakikī o ka pilikia. Kōkua kēia unahi i ka ʻike ʻana i nā pilikia o nā pono o nā keiki kikohoʻe a ka CRC e manaʻo nei he mea koʻikoʻi loa a me kahi e kū nei ʻo Maldives i kāna mau pilikia nui loa. Inā loaʻa i kahi ʻāina kahi helu wikiwiki haʻahaʻa, ʻaʻole ia he manaʻo e hana maikaʻi ana ka ʻāina, ʻo ia hoʻi, ʻaʻole i haʻi iki ka CRC iā ia.

hōʻuluʻulu manaʻo

Ke kūlana kiʻekiʻe

Ka Hana ʻino a me ka Hoʻohana ʻino ʻana ma ka Pūnaewele (20) ʻo ia ke kumu nui loa, me ka hoʻoikaika like ʻana ma luna o hoʻoluhi pūnaewele, ka hoʻohana ʻana i ka moekolohe ma ka pūnaewele (CSAM), ke kālepa ʻana a me ka hoʻohana ʻino ʻana, a ka hana hoʻokae. Ke komo ʻana a me ke komo ʻana ma o ka ʻenehana kikohoʻe (9), ʻOihana Hana & Ka Mana (8), a Palekana a me ka Hoʻomalu Pūnaewele (8) loaʻa pū kekahi i ka nānā nui ʻia, e hōʻike ana i kahi manaʻo nui i ke komo ʻana, ka palekana, a me ka mākaukau pae ʻōnaehana.

Ka Mea Nui

Palekana pilikino a me ka ʻikepili (3) a Ola Kino Kikohoʻe a me ka Pono (2) loaʻa ka nānā kūpono akā palena iki. ʻO ke kālele ʻana ma luna ʻimi hoʻopunipuni (AI), nā kuleana pilikino kikohoʻe o nā keiki, a nā hopena olakino noʻonoʻo hōʻike i ka ʻike hou ʻana e pili ana i ka hoʻokele ʻikepili a me nā hopohopo no ka pono.

Ke kumuhana nui

ʻAʻohe kumumanaʻo i nele loa i ka ʻikepili, ʻoiai ʻaʻole i ʻike nui ʻia nā pilikia e pili ana i ka pono a me ka pilikino ma mua o ka palekana a me nā kumumanaʻo i kālele ʻia i ke kahua.

Nā kumumanaʻo hōʻuluʻulu manaʻo

  1. Ke komo ʻana a me ke komo ʻana ma o ka ʻenehana kikohoʻe
  2. Ola Kino Kikohoʻe a me ka Pono
  3. Nā ʻAlanui & Ka Mana
  4. Palekana a me ka Hoʻomalu Pūnaewele
  5. Ka pilikino a me ka palekana ʻikepili
  6. Ka Hana ʻino a me ka Hoʻohana ʻino ʻana ma ka Pūnaewele

ʻO ka Violence & Exploitation Online ke kūlana kiʻekiʻe o ka ʻāina, e hōʻike ana i kahi ākea o nā pilikia e pili ana i nā keiki i nā wahi kikohoʻe. Loaʻa pū ka nānā nui ʻia ʻana o ka Digital Access & Participation, Infrastructure & Capacity, a me ka Online Safety & Protection, e hōʻike ana i kahi manaʻo kaulike i ke komo ʻana, nā ʻōnaehana, a me ka palekana. Ua ʻae ʻia ka pilikino a me ka pale ʻikepili a me ke olakino kikohoʻe a me ka pono akā e mau ana nā mea nui ʻelua. Ma keʻano holoʻokoʻa, hōʻike ka hoʻolaha ʻana i kahi manaʻo nui i ka pale a me ke kahua ma mua o ka pono a me nā kuleana ʻikepili.

Ka hana ʻino a me ka hoʻohana pono ʻole ʻana

  1. Ke kālepa ʻana / ka hoʻohana ʻino ʻana ma o nā kahua kikohoʻe
  2. Ka Hana ʻino Hoʻokae
  3. Ka hoʻoluhi a me ka hoʻoweliweli ma ka pūnaewele
  4. Hoʻomāinoino moekolohe ma ka pūnaewele / CSAM

ʻO ka hana ʻino a me ka hoʻohana ʻino ma ka pūnaewele ke kumuhana koʻikoʻi loa (20), me ka hoʻokūpaʻa like ʻana ma nā wahi āpau ka hana hoʻokae, hoʻoluhi pūnaewele, ka hoʻohana ʻana i ka moekolohe ma ka pūnaewele (CSAM), a ke kālepa ʻana a me ka hoʻohana ʻino ʻanaHōʻike kēia i kahi ākea o nā pilikia koʻikoʻi e kū nei i nā keiki ma ka pūnaewele. Hōʻike ka hoʻolaha kaulike i ka ʻike ʻana i nā ʻano like ʻole o ka pōʻino e pono ai ka nānā mau.

Ke komo ʻana a me ke komo ʻana ma o ka ʻenehana kikohoʻe

  1. Nā keiki me ke kino kīnā
  2. Ke komo ʻana o ke aupuni ma o nā ʻano kikohoʻe
  3. Wehewehe ʻāpana
  4. E-aʻo
  5. ʻOihana ʻIkepili

Loaʻa i ka nānā nui ʻia ʻana o ke komo ʻana a me ka komo ʻana ma ke ʻano kikohoʻe (9), me ka hoʻoikaika ʻana i ka ka māhele wiki a Nā hoʻolālā IT, me nā kuhikuhi i ke komo ʻana o ke aupuni ma o nā ʻano kikohoʻe a e-aʻo. Hōʻike kēia i ka ʻike ʻana i nā pilikia o ke komo ʻana a me ke komo ʻana. Eia nō naʻe, ʻo ka helu haʻahaʻa no ka e-aʻo ʻana e hōʻike ana i ka hoʻonohonoho pono ʻole ʻana ma waena o nā kumuhana liʻiliʻi.

Ola kino kikohoʻe a me ka nohona maikaʻi

Loaʻa i ka nānā liʻiliʻi ʻia ʻana o ke Ola Kino a me ka Pono Kikohoʻe (2), e kālele wale ana ma luna nā hopena olakino noʻonoʻo. Hōʻike kēia i kekahi ʻike i nā hopena o nā wahi kikohoʻe i ka pono o nā keiki. Eia nō naʻe, ʻo ka nele o ke kākoʻo a me nā lawelawe hoʻoponopono hou e hōʻike ana i kahi laulā haiki.

Ka palekana a me ka pale pūnaewele

Loaʻa ka nānā nui ʻia ʻana o ka Palekana a me ka Hoʻomalu Pūnaewele (8), i alakaʻi nui ʻia e nā hoʻolaha hoʻomaopopo no ka hoʻohana palekana ʻana i ka pūnaewele, ʻaoʻao nā kulekele palekana a me ke kuleana ma ka pāpaho kikohoʻe. Hōʻike kēia i kahi manaʻo kaulike ma ka pale ʻana a me ka palekana. Eia nō naʻe, ʻaʻole i hoʻoponopono ʻia nā ʻano hoʻopiʻi a me ka hōʻike ʻana, e hōʻike ana i nā hakahaka i nā ʻōnaehana pane.

Palekana pilikino a me ka ʻikepili

Loaʻa ka nānā liʻiliʻi i ka pilikino a me ka palekana ʻikepili (3), e kālele ana i ʻimi hoʻopunipuni (AI) a nā kuleana pilikino kikohoʻe o nā keiki. Hōʻike kēia i kekahi ʻike ʻana i nā hopohopo ʻenehana a me ka pilikino e kū mai ana. Eia nō naʻe, ʻo ka nele o nā pilikia palekana ʻikepili ākea a me ka nānā ʻana e hōʻike ana i kahi ala piha ʻole i ka hoʻokele ʻikepili.

ʻOihana a me ka hiki

Loaʻa i ke kahua hana a me ka hiki ke nānā nui ʻia (8), me ka nānā ʻana i ke aʻo ʻana i nā poʻe loea, ʻaoʻao nā kānāwai hana hewa pūnaewele a me ka palekana pūnaewele a nā ʻōnaehana kikohoʻe. Hōʻike kēia i ka ʻike ʻana i nā pono o ka hiki o ka ʻoihana a me ka loea. ʻO ka hoʻoikaika nui ʻana i ka hoʻomaʻamaʻa ʻoihana e hōʻike ana i ke koʻikoʻi o ke kūkulu ʻana i ka hiki o ke kanaka.

Nā Nānā Hopena CRC

  1. "Ke hoʻokipa nei ke Kōmike i nā hana a ka ʻAoʻao Mokuʻāina e hoʻoponopono i ka ʻike kikohoʻe o nā keiki a e hoʻāla i ka ʻike e pili ana i ka palekana o nā keiki ma ka pūnaewele. Ma ka hoʻomanaʻo ʻana i kāna manaʻo laulā No. 25 (2021) e pili ana i nā pono o nā keiki e pili ana i ke kaiapuni kikohoʻe a me ka ʻōlelo a ke Kōmike a me nā ʻaoʻao ʻē aʻe e kau inoa ana ma ka naʻauao hana a me nā pono o ke keiki, ke paipai nei ke Kōmike i ka ʻAoʻao Mokuʻāina:"
  2. "Hopohopo ... ʻO ka laha ʻana o ka hana ʻino i nā keiki, me ka hana ʻino i ka home, ka hana ʻino moekolohe a me ke kāne, ka hana ʻino, ka hoʻowahāwahā a me ka hana ʻino ma ka pūnaewele;"
  3. "E hoʻoikaika i ka hiki o nā mākaʻi a me nā limahana kaiāulu e lawelawe pono i nā hihia o ka hoʻomāinoino ʻana i nā keiki ma ka pūnaewele, ka hana ʻino a me ka hoʻomaʻemaʻe ʻana"
  4. "E hoʻomau i ka hoʻoikaika ʻana i ka ʻike kikohoʻe a me nā mākau o nā keiki, nā kumu a me nā ʻohana, a e pale i nā keiki mai ka ʻike a me nā mea e hōʻino ana i ko lākou olakino, me ke ʻano o ka naʻauao hana"
  5. "E paipai i ka hoʻohui ʻana o ka ʻike e pili ana i nā mea e hoʻoholo ai i ke kaiapuni a me ka nohona o ke olakino a me ka ulu ʻana o nā keiki i ka manawa holoʻokoʻa, me ka hōʻoia ʻana i ka palekana o ka ʻikepili."
  6. "E hōʻoia i ka loaʻa ʻana a me ke komo ʻana i ka ʻike kūpono a kūpono i ka makahiki e pili ana i nā pono o nā keiki a me ke kaiapuni;"
  7. "E hoʻomaikaʻi i nā wikiwiki o ka hoʻololi ʻana i ka hoʻonaʻauao kula kiʻekiʻe ma o nā hana e like me nā ala aʻo maʻalahi, nā papahana hoʻomaʻamaʻa ʻoihana hou a me ka hoʻolaha ʻana i nā wahi aʻo i hiki ke hoʻopili ʻia e nā keiki ma nā mokupuni mamao"
  8. "Ke hoʻomaopopo nei ke Kōmike i ka hoʻolauna ʻana o ka ʻōnaehana hoʻokele ʻikepili hoʻonaʻauao hoʻokomo, kahi e hiki ai ke nānā ʻia ka hoʻonaʻauao hoʻokomo ma o kahi puka kikowaena. Manaʻo ke Kōmike i ka Moku'āina ʻAoʻao:"
  9. "Ke hoʻokipa nei ke Kōmike i kekahi mau hoʻomohala maikaʻi, e like me nā hoʻololi i ke Kānāwai Kāohi Hana ʻino i loko o ka Home, ka hoʻokō ʻana i ka National Action Plan on Prevention and Response to Violence against Children (2024–2028), ka manual hana hou no ka pane ʻana, a me ke ala kuhikuhi no, nā hihia o ka hana ʻino ma muli o ke kāne a me ka hana ʻino i loko o ka home (2025), ka hoʻomohala ʻana i nā kūlana haʻahaʻa no ka hāʻawi ʻana i nā lawelawe i nā hihia o ka hana ʻino i loko o ka home (2024) a me ka waihona ʻikepili i hiki ke komo ʻia e ka lehulehu e papa inoa ana i nā lawehala moekolohe o nā keiki (2023). Eia naʻe, ke hopohopo nui nei ia."

Maladiwa
2026

Pūnaewele Pono Keiki Kikohoʻe

Makemake ʻoe e hana pū me mākou ma nā pono o nā keiki kikohoʻe ma kou ʻāina? E hui pū me mākou.