
He aha ke kūlana o nā pono o nā keiki kikohoʻe?
Ma kēia Digital Child Rights Monitor, hāʻawi mākou i ka ʻike pehea i kamaʻilio ai ke Komite UN no nā Pono o ke Keiki (CRC) i nā pono o nā keiki kikohoʻe ma kāna 2026 Concluding Observations on Ethiopia. Hōʻike ka unahi Priority i ke ʻano o ka ikaika o ka CRC e hōʻike ana i kahi pilikia i kāna mau ʻōlelo paipai - ʻo ke kiʻekiʻe o ka helu, ʻo ka nui a ʻoi aku paha ka paʻakikī o ka pilikia. Kōkua kēia unahi i ka ʻike ʻana i nā pilikia o nā pono o nā keiki kikohoʻe a ka CRC e manaʻo nei he mea koʻikoʻi loa a me kahi e kū nei ʻo ʻAitiopa i kāna mau pilikia nui loa. Inā loaʻa i kahi ʻāina kahi helu haʻahaʻa haʻahaʻa, ʻaʻole ia he manaʻo e hana maikaʻi ana ka ʻāina, ʻo ia hoʻi, ʻaʻole i haʻi iki ka CRC iā ia.
hōʻuluʻulu manaʻo

ʻOihana kiʻekiʻe
ʻOihana Hana & Ka Mana (17) kū mai ʻo ia ka mea nui loa, i hoʻokele ʻia e nā helu kiʻekiʻe no nā ʻōnaehana kikohoʻe a nā kānāwai hana hewa pūnaewele a me ka palekana pūnaewele. Ka Hana ʻino a me ka Hoʻohana ʻino ʻana ma ka Pūnaewele (12) kū hoʻi ma ke ʻano he wahi koʻikoʻi nui, me nā hopohopo e pili ana i nā ʻano like ʻole o ka pōʻino pūnaewele, e hōʻike ana i nā pilikia koʻikoʻi i nā keiki i nā wahi kikohoʻe.

Ka mea nui ma waena
ʻOihana Hana & Ka Mana (17) kū mai ʻo ia ka mea nui loa, i hoʻokele ʻia e nā helu kiʻekiʻe no nā ʻōnaehana kikohoʻe a nā kānāwai hana hewa pūnaewele a me ka palekana pūnaewele. Ka Hana ʻino a me ka Hoʻohana ʻino ʻana ma ka Pūnaewele (12) kū hoʻi ma ke ʻano he wahi koʻikoʻi nui, me nā hopohopo e pili ana i nā ʻano like ʻole o ka pōʻino pūnaewele, e hōʻike ana i nā pilikia koʻikoʻi i nā keiki i nā wahi kikohoʻe.

Haʻahaʻa ke koʻikoʻi
Palekana pilikino a me ka ʻikepili (2) loaʻa ka nānā palena ʻia, e kālele wale ana ma luna ʻimi hoʻopunipuni (AI). Ola Kino Kikohoʻe a me ka Pono (0) ʻaʻole i kamaʻilio iki ʻia, e hōʻike ana i ka nele o ka nānā ʻana i ke olakino noʻonoʻo a me ka nohona maikaʻi ma nā pōʻaiapili kikohoʻe.
Nā kumumanaʻo hōʻuluʻulu manaʻo

- Ke komo ʻana a me ke komo ʻana ma o ka ʻenehana kikohoʻe
- Ola Kino Kikohoʻe a me ka Pono
- Nā ʻAlanui & Ka Mana
- Palekana a me ka Hoʻomalu Pūnaewele
- Ka pilikino a me ka palekana ʻikepili
- Ka Hana ʻino a me ka Hoʻohana ʻino ʻana ma ka Pūnaewele
ʻO ke ʻano hana a me ka hiki ke hoʻomalu i ka ʻāina, e hōʻike ana i nā hakahaka koʻikoʻi i nā ʻōnaehana kikohoʻe a me nā ʻōnaehana hoʻoponopono. Loaʻa pū ka nānā nui ʻia e ka Violence & Exploitation Online, e hōʻike ana i nā pilikia like ʻole e like me ka hoʻoluhi, ka hoʻohana pono ʻole ʻana, a me ke kālepa ʻana. Hōʻike ka Digital Access & Participation a me ka Online Safety & Protection i ka nānā kūpono akā ua hoʻokaʻawale like ʻia ma nā kumuhana he nui. I ka hoʻohālikelike ʻana, ʻaʻole i hoʻomohala ʻia a ʻaʻohe paha ʻo Privacy & Data Protection a me Digital Health & Wellbeing, e hōʻike ana i nā hakahaka koʻikoʻi i nā kuleana kikohoʻe o nā keiki.
Ka hana ʻino a me ka hoʻohana pono ʻole ʻana

- Ka Hana ʻino Hoʻokae
- Ka hoʻoluhi a me ka hoʻoweliweli ma ka pūnaewele
- Hoʻomāinoino moekolohe ma ka pūnaewele / CSAM
- Ke kālepa ʻana / ka hoʻohana ʻino ʻana ma o nā kahua kikohoʻe
He kumuhana koʻikoʻi ka hana ʻino a me ka hoʻohana ʻino ma ka pūnaewele (12), me ka nānā like ʻana ma nā wahi āpau ka hana hoʻokae, hoʻoluhi pūnaewele, ka hoʻohana ʻana i ka moekolohe ma ka pūnaewele (CSAM), a ke kālepa ʻana a me ka hoʻohana ʻino ʻanaHōʻike kēia uhi ākea i nā ʻano pilikia like ʻole e kū nei i nā keiki. Hōʻike ka hoʻolaha like ʻana i ka ʻike ʻana i nā ʻano pōʻino like ʻole, e pono ai ka nānā mau.
ʻOihana a me ka hiki

- Nā kānāwai cybercrime a me ka cybersecurity
- Nā ʻōnaehana kikohoʻe
- Ke aʻo ʻana i nā loea ma nā hewa pūnaewele
ʻO ke kahua hana a me ka hiki ke lilo i kumuhana koʻikoʻi loa (17), me ka hoʻoikaika nui ʻana ma luna nā ʻōnaehana kikohoʻe a nā kānāwai hana hewa pūnaewele a me ka palekana pūnaewele. Hōʻike kēia i nā hakahaka nui ma nā ʻōnaehana loea a me nā ʻōnaehana kānāwai. ʻO ka nele o ka nānā ʻana i ke aʻo ʻana i nā poʻe loea manaʻo ʻia he kaupalena ʻia ka nānā ʻana i nā hana hoʻonui hiki.

Ola kino kikohoʻe a me ka nohona maikaʻi
ʻAʻole i kamaʻilio ʻia ke Ola Kino Kikohoʻe a me ka Pono ma ka ʻikepili (0), me ka ʻole o nā kuhikuhi i ke olakino noʻonoʻo, ka manawa pale, a i ʻole nā lawelawe kākoʻo. Hōʻike kēia nele ʻaʻole i hoʻonohonoho mua ʻia ka hopena o nā wahi kikohoʻe i ka pono o nā keiki i kēia manawa. Kuhikuhi ia i kahi hakahaka koʻikoʻi ma ka ʻike a me ke kālele ʻana i ke kulekele.

Ka palekana a me ka pale pūnaewele
Hōʻike ka Palekana a me ka Hoʻomalu Pūnaewele i ka manaʻo nui (5), me ka nānā ʻana i hāʻawi ʻia i nā ʻōnaehana hoʻopiʻi a me ka hōʻike ʻana a nā kulekele palekana a me ke kuleana ma ka pāpaho kikohoʻe. Hōʻike kēia i kekahi hoʻomohala ʻana o nā ʻōnaehana pale. Eia nō naʻe, ʻo ka nele o nā hoʻolaha hoʻomaopopo e hōʻike ana i ka palena o ka manaʻo nui ʻana i ka pale ʻana.

Palekana pilikino a me ka ʻikepili
Loaʻa ka nānā liʻiliʻi i ka pilikino a me ka palekana ʻikepili (2), e kālele wale ana ma luna ʻimi hoʻopunipuni (AI)ʻAʻole i kamaʻilio ʻia nā wahi koʻikoʻi ʻē aʻe, e like me nā kuleana pilikino o nā keiki, nā hana palekana ʻikepili, a me ka nānā ʻana. Hōʻike kēia i kahi ala haiki a piha ʻole i ka hoʻokele ʻikepili.

Ke komo ʻana a me ke komo ʻana ma o ka ʻenehana kikohoʻe
Loaʻa i ka Digital Access & Participation ka nānā iki ʻana (5), me ka hoʻoikaika like ʻana ma waena o keiki pono kīnā, ke komo ʻana o ke aupuni ma o nā ʻano kikohoʻe, ka māhele wiki, e-aʻo, a Nā hoʻolālā IT. Hōʻike kēia hoʻolaha like ʻana i ka ʻike ākea o nā pilikia e pili ana i ke komo ʻana. Eia nō naʻe, hōʻike nā helu haʻahaʻa ʻaʻole i hoʻonohonoho pono ʻia kēia mau pilikia.
Nā Nānā Hopena CRC
- "E hoʻomau i ka hoʻomaikaʻi ʻana i ka hoʻokomo kikohoʻe no nā keiki i nā kūlana pōʻino, e like me nā keiki ma nā wahi mamao, nā keiki mahuka a me nā keiki i hoʻoneʻe ʻia i loko a me nā keiki me ke kino kīnā, me ke ʻano o nā lawelawe pūnaewele a me ka pilina pūnaewele hiki ke komo a kūpono hoʻi a ma ka hāʻawi ʻana i nā kula me nā polokalamu kūpono;"
- "E pale pono i nā keiki mai nā ʻike a me nā mea hana ʻino a me nā pilikia pūnaewele, a e hoʻolako i nā ʻano hana e hoʻopiʻi ai i nā hana hewa."
- "ʻO ke kiʻekiʻe o ka hana ʻino i nā keiki, me ka hana ʻino i ka home, ka hana ʻino, ka hoʻowahāwahā ʻia, ka hana ʻino moekolohe a me ke kāne, ka hoʻoweliweli a me ka hoʻohana ʻino a me ka hana ʻino ma ka pūnaewele;."
- "Ke hoʻomaopopo nei ke Kōmike i nā ʻanuʻu i hana ʻia e hōʻoia i nā pono o nā keiki i hōʻeha ʻia a me nā mea hōʻike a ke paipai nei i ka ʻaoʻao Mokuʻāina e hoʻokumu i nā ʻano hana pilikino keiki e hoʻomaʻamaʻa a hoʻolaha i ka hōʻike ʻana i nā hihia a hōʻoia i nā ʻano hana hoʻopiʻi e kūpono i nā keiki a loaʻa ma ka pūnaewele a ma waho pūnaewele, e uku ana i ka nānā pono ʻana i nā keiki me ke kino kīnā, nā kaikamahine, nā keiki ma nā wahi mālama ʻē aʻe, nā keiki ma nā hale paʻahao a me nā keiki mahuka a me nā keiki i hoʻoneʻe ʻia i loko, a e hōʻoia i ka ninaninau ʻole ʻia ʻana o nā keiki i hōʻeha ʻia a me nā mea hōʻike o nā hewa e nā loea forensic i aʻo ʻia ma nā hale kūpono i nā keiki, e pale ana i ka hoʻihoʻi hou ʻia ʻana mai nā nīnauele hou."
- "Ke hoʻomanaʻo nei i kāna manaʻo laulā Helu 25 (2021) e pili ana i nā pono o nā keiki e pili ana i ke kaiapuni kikohoʻe a me ka ʻōlelo hui pū ʻana o ke Kōmike a me nā ʻaoʻao kau inoa ʻē aʻe ma ka naʻauao hana a me nā pono o ke keiki i ka makahiki 2026, ke paipai nei ke Kōmike i ka ʻAoʻao Mokuʻāina:"
- "E hoʻomaikaʻi koke i kāna ʻōnaehana hōʻiliʻili ʻikepili, ʻoi aku hoʻi ma nā pae pekelala a me nā ʻāpana, a e hōʻoia i ka uhi ʻana o ka ʻikepili i hōʻiliʻili ʻia ma nā pono o nā keiki i nā wahi āpau o ka Convention a me nā Optional Protocols i mea e maʻalahi ai ka nānā ʻana i ke kūlana o nā keiki, ʻoi aku hoʻi ka poʻe i loko o nā kūlana o ka nāwaliwali kūikawā;"
- "No ka hoʻoikaika ʻana i ka launa pū ʻana ma waena o nā ʻōnaehana hoʻopaʻa inoa kīwila a me nā lawelawe olakino e hoʻomaikaʻi i ka hoʻokele ʻikepili a me ka hāʻawi ʻana i nā lawelawe, e hōʻoia ana i ka hoʻopaʻa inoa hānau wikiwiki a pololei;"
- "No ka hoʻoikaika ʻana i ka launa pū ʻana ma waena o nā ʻōnaehana hoʻopaʻa inoa kīwila a me nā lawelawe olakino e hoʻomaikaʻi i ka hoʻokele ʻikepili a me ka hāʻawi ʻana i nā lawelawe, e hōʻoia ana i ka hoʻopaʻa inoa hānau wikiwiki a pololei;

ʻAikiopa
2026


Pūnaewele Pono Keiki Kikohoʻe
Makemake ʻoe e hana pū me mākou ma nā pono o nā keiki kikohoʻe ma kou ʻāina? E hui pū me mākou.